Tài liệu Montessori về hiệu quả của các bài tập thực hành cuộc sống

Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của phương pháp giáo dục sớm Montessori là đề cao sự phát triển tự nhiên của trẻ. Chính vì vậy, các hoạt động trong lớp đều được xây dựng một cách gần gũi, rèn luyện cho trẻ được những kĩ năng thực tế trong cuộc sống. Bài tập thực hành thực tiễn là một dạng hoạt động được ưu tiên áp dụng trong lớp học Montess. Dưới đây là một số tài liệu Montessori về các bài tập này mà KidsOnline sưu tầm được.

Thế nào là các bài tập thực hành thực tiễn

Đúng như tên gọi, theo tài liệu Montessori, các bài tập thực hành thực tiễn được xây dựng mô phỏng những hoạt động thực tế trong cuộc sống như quét nhà, rửa bát, chăm sóc cây cối,… Mặc dù vậy, những bài tập này vẫn được thiết kế lại sao cho phù hợp với từng lứa tuổi của trẻ nhưng vẫn cố gắng giữ được sự chân thực, gần gũi nhất với thực tế.
Hệ thống giáo cụ dùng trong các bài tập thực hành thực tiễn cũng được thiết kế mô phỏng y hệt đồ dùng thực tế như dao, dĩa, chổi,… chỉ khác duy nhất là kích thước nhỏ gọn hơn để trẻ có thể sử dụng. Điều này tạo điều kiện tối đa cho trẻ có cơ hội thực hành thực tế, giúp trẻ trưởng thành, mạnh dạn hơn. Trẻ cũng sẽ độc lập hơn và không còn ỉ lại vào bố mẹ nữa
Tài liệu Montessori về hiệu quả của các bài tập thực hành cuộc sống1

Những đồ dùng cần thiết để trẻ học cắm hoa trong một lớp học Montessori.

Ý nghĩa của các bài tập thực hành

Ý nghĩa của các bài tập thực hành thực tiễn trong phương pháp giáo dục Montessori mà KidsOnline thu thập được qua một số tài liệu như sau

Các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn đem lại những “hiệu quả” tích cực khác nhau và được gieo vào vùng đất của sự phát triển. Có thể, đó không phải là mục đích ban đầu của các bài tập này, nhưng lại là những hệ quả rất tích cực và đáng mong ước.
1. Làm giàu cảm xúc: Hoạt động TRÍ TUỆ và Ý CHÍ (có nghĩa là: tự do lựa chọn và kiên trì thực hiện) – 1 nhu cầu phát triển – là cần thiết và được trẻ yêu thích. Tình yêu mà trẻ dành cho các hoạt động này (EPL) chứng tỏ rằng chúng là những hoạt động hữu ích, đồng thời cũng là một hình thức thư giãn của trẻ. Cảm giác của sự hoàn thành các hành động EPL là bước đệm chắc chắn cho các hoạt động tiếp theo.
2. ‘Cách mạng’ xã hội: Việc các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn (EPL) được thực hiện trong những năm đầu đời của trẻ, tình yêu của trẻ dành cho chúng và các “cảm hứng” được truyền tải bởi những người thực hiện chúng trong môi trường hàng ngày, khiến trẻ không xem thường các hoạt động này và những người thực hiện chúng như một nghề nghiệp (người lao động chân tay). Chúng giúp trẻ phát triển lòng trân trọng thật sự đối với lao động chân tay. Thái độ tích cực này của trẻ sẽ tạo ra một sự tái định hướng về một xã hội “tự nhiên” và “hòa bình”, thông qua sự thấm hút (các điều tốt) vào trẻ, và ảnh hưởng tới xã hội tương lai, sẽ giúp loại bỏ định kiến của người lớn hiệu quả hơn so với bất kỳ cố gắng trực tiếp nào của người lớn (để loại bỏ định kiến) có thể đạt được.
3. Nhận thức về nhu cầu của môi trường và nhu cầu của bản thân: Một em bé khi thực hiện các hoạt động này vì mục đích riêng của mình và trong môi trường được chuẩn bị của riêng mình, sẽ phát triển một thói quen chăm sóc mọi thứ xung quanh và chăm sóc chính bản thân mình.
4. Các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn (EPL) được thực hiện một cách tự nguyện và được lặp đi lặp lại cũng sẽ đóng góp đáng kể và “tự nhiên” cho việc phát triển thể chất. Các cơ bắp của toàn bộ cơ thể được tập luyện một cách uyển chuyển, không máy móc và không phải bởi sức ép bên ngoài như việc huấn luyện thể chất, cũng không phải chỉ được thực hiện như là một chức năng của cơ thể, mà bởi một con người, như một biểu hiện của sự sống của con người thật sự, được hiểu và có ý chí mục đích. Vì lý do đó chúng được lặp đi lặp lại, thường xuyên hơn bất kỳ hoạt động thể chất nào, mà không mệt mỏi và căng thẳng.
5. Chúng giúp trẻ phát triển trí tuệ và tương tác có trách nhiệm với môi trường của mình, điều này tạo cơ sở nền tảng cho những khám phá phức tạp và trừu tượng hơn sau này.
Tài liệu Montessori về hiệu quả của các bài tập thực hành cuộc sống2
6. Hình thành thói quen thực hiện một hoạt động một cách ý thức và có tính xây dựng để lại một “trải nghiệm” khiến cho tất cả các hình thức hoạt động khác (không có ý thức & không có tính xây dựng) trở nên ‘nhạt nhẽo’.
7. Chúng cũng giúp trẻ hình thành thói quen đánh giá hoạt động của chính mình một cách khách quan và độc lập không theo quan điểm khen ngợi hay chê bai từ bên ngoài, mà từ sự hứng thú và khao khát sự hoàn thiện.
8. Chúng nuôi dưỡng sự phát triển của ý chí thông qua việc cung cấp cho trẻ cơ hội trí thông minh và khả năng kiến tạo trong việc lựa chọn, quyết định, kiên trì theo đuổi một hoạt động. Sức mạnh ý chí chớm nở ở trẻ phát triển mạnh mẽ hơn thông qua phương tiện là các hoạt động có mục đích. Ý chí mạnh mẽ này sẽ trở nên cần thiết trong các hoạt động tương lai của trẻ.
9. Có khả năng là sự phát triển của trẻ trước đây (0-3) hơi lệch đi do không có điều kiện thuận lợi để phát triển. Tuy nhiên, với các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn (EPL), chúng ta vẫn còn thời gian để khắc phục và điều chỉnh những lệch lạc có thể đó ở giai đoạn phát triển (3-6).
Bà Maria Montessori ủng hộ những công việc có mục đích như là một phương tiện để điều chỉnh các vấn đề như vậy. Và các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn (EPL) dường như là loại hoạt động đúng để thực hiện tại thời điểm này. Khôi phục và duy trì trạng thái bình thường là một đặc điểm quan trọng ở giai đoạn phát triển này.
10. Chúng ta không thể giải thích nổi vẻ duyên dáng trong cử chỉ của một con người nhưng chúng ta có thể nhận thấy được. Việc thực hiện các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn (EPL) chứng tỏ đây là một nỗ lực trong việc phát triển vẻ duyên dáng trong cử chỉ của một cá nhân.

Xem thêm:

CÁC TIN LIÊN QUAN

BÌNH LUẬN